Antoine de Saint-Exupéry

La Eta Princo
    

ĈAPITRO XXI

EN TIU momento aperis la vulpo:

-Bonan tagon!" diris la vulpo.

-Bonan tagon!" gxentile respondis la eta princo. Li turnigxis, sed nenion vidis.

-Mi estas tie cxi sub la pomarbo," diris la vocxo...

-Kiu vi estas?" diris la eta princo. "Vi estas suficxe beleta..."

-Mi estas vulpo," diris la vulpo.

-Venu ludi kun mi," proponis al gxi la eta princo. "Mi estas tiel malgaja!..."

"Mi ne povas ludi kun vi," diris la vulpo. "Mi ne estas malsovagxigita."

-Ha, pardonu," diris la eta princo.

Sed post pripenso li aldonis:

-Kion signifas malsovagxigi?"

-Vi ne estas cxi-tiea," diris la vulpo. "Kion vi sercxas?"

-Mi sercxas homojn," diris la eta princo. "Kion signifas malsovagxigi?"

-La homoj," diris la vulpo, "havas pafilojn kaj cxasas. Kia gxenajxo! Ili anka? bredas kokinojn. Tio estas ilia sola intereso. Cxu vi sercxas kokinojn?"

-Ne," diris la eta princo. "Mi sercxas amikojn. Kion signifas malsovagxigi?"

-Tio estas tro forgesata afero," diris la vulpo. "Tio signifas krei rilatojn..."

-Krei rilatojn?"

-Kompreneble," diris la vulpo. "Vi ankora? estas por mi nur knabeto tute simila al cent mil knabetoj. Kaj mi ne bezonas vin. Kaj anka? vi ne bezonas min. Mi estas por vi nur vulpo simila al cent mil vulpoj. Sed, se vi malsovagxigos min, ni bezonos nin reciproke. Vi estos por mi unika en la mondo. Mi estos por vi unika en la mondo."

-Mi ekkomprenas," diris la eta princo. "Mi konas certan floron... mi kredas, ke gxi malsovagxigis min..."

-Kredeble," diris la vulpo. Oni vidas sur Tero cxiajn aferojn..."

-Ho, tio ne estas sur Tero," diris la eta princo.

La vulpo sxajnis tre scivola:

-Cxu sur alia planedo?"

-Jes."

-Cxu estas cxasistoj sur tiu planedo?"

-Ne."

-Jen interesa afero! Kaj cxu estas kokinoj?"

-Ne."

-Nenio estas perfekta," suspiris la vulpo.

Sed gxi revenis al sia ideo:

-Mia vivo estas monotona. Mi cxasas kokinojn kaj homoj cxasas min. Cxiuj kokinoj similas unuj al aliaj, kaj cxiuj homoj anka?. Do mi iom enuas. Sed, se vi malsovagxigos min, mia vivo estos kvaza? suna. Mi konos sonon de pasxoj, kiuj distingigxas de cxiuj aliaj. La aliaj pasxoj forpelas min en grundon. Viaj vokos min kiel muziko por iri el mia ternesto. Kaj rigardu! Cxu vi vidas tie tritikajn kampojn? Mi ne mangxas panon. Tritiko estas por mi senutila. Tritikaj kampoj memorigas min pri nenio. Kaj tio estas malgaja! Sed vi havas orajn harojn. Estos mirinde post kiam vi malsovagxigos min! Ora tritiko memorigos min pri vi. Kaj mi amos la susuron de vento en tritiko..."

La vulpo eksilentis kaj longe rigadis la etan princon:

-Mi petas... malsovagxigu min!" gxi diris.

-Volonte!" respondis la eta princo, "sed mi ne havas multe da tempo. Mi devas trovi amikojn kaj lerni multajn aferojn."

-Oni konas nur tion, kion oni malsovagxigis," diris la vulpo. "La homoj ne plu havas tempon por ion ajn koni. Ili acxetas tute pretajn objektojn cxe vendistoj. Sed, cxar amikvendistoj ne ekzistas, homoj ne plu havas amikojn. Se vi volas amikon, malsovagxigu min!"

-Kion necesas fari?" demandis la eta princo.

-Necesas esti tre pacienca," respondis la vulpo. "Unue vi sidigxu iom malproksime de mi, tiele, sur la herbo. Mi rigardos vin oblikve, sed vi nenion diros. Paroloj estas fonto de miskomprenoj. Sed cxiutage vi povos sidigxi iomete pli proksime..."

La morga?an tagon la eta princo revenis.

-Prefere vi revenu cxiam je la sama horo," diris la vulpo. "Se ekzemple vi venos je la kvara posttagmeze, mi komencos esti felicxa ekde la tria. Ju pli anta?en pasos la tempo, des pli felicxa mi sentos min. Jam je la kvara mi estos tremetanta kaj maltrankvila; mi malkovros la valoron de la felicxo! Sed, se vi venos iam ajn, mi neniam scio por kiu horo prepari mian koron al felicxo... Ritoj necesas..."

-Kio estas rito?" diris la eta princo.

-Tio anka? estas tro forgesita afero," diris la vulpo, "Tio, kio distingas unu tagon de la aliaj. Miaj cxasistoj anka? respektas riton. Cxiun ja?don li dancas kun knabinoj en la vilagxo. Tial ja?do estas mirinda tago! Mi iras promeni gxis la vitejo. Se la cxasistoj dancus iam ajn, la tagoj estus cxiuj similaj, kaj mi neniel havus feriojn."

Tial la eta princo malsovagxigis la vulpon. Sed alproksimigxis la horo de la foriro:

-Ho," diris la vulpo... "Mi ploros."

-Estas via kulpo," diris la eta princo, " mi ne deziris por vi malbonon, sed vi voli, ke mi malsovagxigu vin..."

-Certe," diris la vulpo.

-Sed vi ploros!" diris la eta princo.

-Certe," diris la vulpo.

-Do, vi gajnas nenion!"

-Mi gajnas ion," diris la vulpo, "pro la koloro de la tritiko." Kaj gxi aldonis:

-Iru revidi la rozojn! Vi komprenos, ke la via estas unika en la mondo. Revenu por adia?i, kaj mi danacos al vi sekreton."

La eta princo iris revidi la rozojn:

-Vi tute ne similas mian rozon, vi anka? estas nenio," li diris al ili. "Neniu vin malsovagxigis, kaj vi neniun malsovagxigis. Vi estas kiel estis mia vulpo. Gxi estis nur vulpo simila al cent mil aliaj. Sed gxi farigxis mia amiko kaj gxi nun estas unika en la mondo."

Kaj la rozoj estis tute konsternitaj.

-Vi estas belaj sed malplenaj," li da?rigis. "Oni ne povas morti por vi. Kompreneble, ordinara pasanto kredus, ke mia propra rozo similas vin. Sed gxi sola pli gravas ol vi cxiuj, cxar gxi estas tiu, kiun mi akvumis. Cxar gxi estas tiu, kiun mi metis sub la klosxon. Cxar gxi estas tiu, kiun mi sxirmis per la ventsxirmilo. Cxar gxi estas tiu, kies ra?pojn mi mortigis (escepte de du a? tri farigxontaj papilioj). Cxar gxi estas tiu, kiun mi a?skultadis, kiam gxi plendadis a? fanfaronadis, a? ecx, iafoje, kiam gxi silentis. Cxar gxi estas mia rozo!"

Kaj li revenis al la vulpo:

-Adia?," li diris....

-Adia?," diris la vulpo. "Jen mia sekreto. Gxi estas tre simpla: oni bone vidas nur per sia koro. La esenco estas nevidebla per okuloj."

-La esenco estas nevidebla per okuloj," ripetis la eta princo por memori.

-La homoj forgesis cxi tiun verajxon," diris la vulpo. "Sed vi ne forgesu gxin. Vi farigxas por cxiam respondeca por tio, kion vi malsovagxigis. Vi estas respondeca por via rozo..."

-Mi estas respondeca por mia rozo..." ripetis la eta princo por memori.