Antoine de Saint-Exupéry

La Eta Princo
    

ĈAPITRO XXVI

APUD la puto estis ruino de malnova sxtona muro. Kiam la sekvantan tagon vespere mi revenis de mia laboro, mi ekvidis de malproksime mian etan princon sidantan tie supre, kun kruroj pendantaj. Kaj mi a?dis lin paroli:

-Cxu vi do ne memoras pri tio? Tio estis ne gxuste cxi tie!"

Alia vocxo sendube respondis al li, cxar li kontra?diris:

-Jes ja! Jes ja! Ja estas la tago, sed cxi tie ne estas la loko..."

Mi plue iris direkte al la muro. Mi ankora? neniun vidis, nek a?dis. Tamen la eta princo denove respondis:

-... Certe. Vi vidos, kie trovixas sur la sablo la komenco de miaj piedsignoj. Nur tie atendu min. Mi estos tie cxi-nokte."

Mi estis je dudek metroj de la muro kaj mi ja ankora? nenion vidis.

Post silenta momento la eta princo da?rigis:

-Cxu vi havas bonan venenon? Cxu vi estas certa, ke vi ne longe suferigos min?

Mi haltis korpremite, sed mi ankora? ne komprenis.

-Nun foriru!" li diris... "Mi volas reiri malsupren!"

Tiam mi mem ekrigardis la piedon de la muro kaj mi eksaltis! Tie estis, levixanta kontra? la eta princo, unu el tiuj flavaj serpentoj, kiuj ekzekutas vin en tridek sekundoj. Penante elposxigi mian revolveron, mi ekkuris, sed, a?dante la bruon, la serpento lasis sin malrapide glitfali en la sablon kiel malaperanta fonto kaj, ne tro rapide, trasxovigxis kun metala susuro inter sxtonoj.

Mi alkuris la muron gxustatempe por kapti en brakumon mian princan etulon tiel palan, kiel negxo.

-Kia afero! Nun vi parolas kun serpentoj!"

Mi demetis lian cxiaman orkoloran fulardon. Mi malsekigis liajn tempiojn kaj mi trinkigis lin. Kaj tiam mi nenion plu kuragxis demandi lin. Li rigardis min grave kaj brakumis mian kolon. Mi sentis lian koron bati kiel koreto de pafita, mortanta birdeto. Li diris al mi:

-Mi estas kontenta, ke vi trovis tion, kio mankis al via masxino. Vi povos reiri hejmen..."

-Kiel vi scias tion?"

Mi ja venis por anonci al li, ke malgra? cxiuj miaj malesperoj mi sukcesis mian laboron!

Li nenion respondis al mia demando, sed aldonis:

-Anka? mi hodia? reiros hejmen..."

Kaj melankolie:

-Estas multe pli malproksime... multe pli malfacile..."

Mi sentis, ke io eksterordinara okazas. Mi premis lin en miaj brakoj kiel infaneton, kaj tamen sxajnis al mi, ke li glitas suben en abismon kaj mi ne povas fari ion ajn por lin reteni...

Lia rigardo estis serioza, perdigxanta en malproksimecon.

-Mi havas vian sxafeton. Kaj mi havas la keston por la sxafeto. Kaj anka? la busxumon..."

Kaj li malgaje ridetis.

Mi longe atendis. Mi sentis, ke li iom post iom revigligxas.

-Vi timis, etulo..."

Li timis, kompreneble! Sed li dolcxe ridis:

-Mi anka? pli multe timos hodia? vespere..."

Denove mi sentis min frosta pro la konscio de io nekompensebla. Kaj mi komprenis, ke mi ne povas ecx pensi, ke mi neniam plu a?dos tiun ridon. Gxi estis por mi kvaza? fonteto en dezerto.

-Etulo, mi ankora? volas a?di vin ridi..."

Sed li diris al mi:

-Tiun cxi nokto unu jaro estas pasinta. Mia stelo trovigxas super la loko, kien mi falis lastan jaron..."

-Etulo, cxi tiu afero pri serpento kaj rendevuo kaj stelo estas malbona songxo, cxu ne?"

Sed li ne respondis al mia demando. Li diris:

-Kio estas grava, tio ne videblas..."

-Certe..."

-Estas kiel pri tiu floro. Se vi amas floron, kiu trovigxas sur iu stelo, placxas al vi rigardi la cxielon dumnokte. Cxiuj steloj estas florumitaj..."

-Certe..."

-Estas same kiel pri akvo. Tiu, kiun vi donis al mi por trinki, estis kvaza? muziko pro la pulio kaj la sxnuro... Vi memoras... gxi estis bongusta."

-Certe..."

-Nokte vi rigardos stelojn. La mia estas tro eta, por ke mi povu montri gxin al vi. Estas pli bone tiel. Mia stelo estos por vi unu el la steloj. Tial vi sxatos rigardi cxiujn stelojn... Ili cxiuj estos viaj amikoj. Kaj krome mi donos al vi donacon..."

Li denove ridis.

-Ha, etulo, etulo, mi amas a?di vian ridon!"

-Gxuste gxi estos mia donaco... estos kiel pri tiu akvo."

-Kion vi volas diri?"

-Homoj havas stelojn, kiuj ne estas samaj. Por tiuj, kiuj vojagxas, steloj estas gvidantoj. Por aliaj ili estas nur malgrandaj lumoj. Por aliaj, kiuj estas sciencistoj, ili estas problemoj. Por mia negocisto ili estis oro. Sed cxiuj tiuj steloj silentas. Vi mem havos stelojn, kiajn neniu alia havas..."

-Kion vi volas diri?"

-Kiam vi rigardos la cxielon dumnokte, cxar mi logxos sur unu el la steloj kaj ridos sur unu el ili, tiam estos por vi, kvaza? cxiuj steloj ridus. Vi havos stelojn, kiuj kapablas ridi!"

Kaj li denove ridis.

-Post kiam vi konsoligxos (oni cxiam konsoligxas), vi estos kontenta, ke vi min konis. Vi cxiam estos mia amiko. Vi deziros ridi kun mi. Kaj foje jen vi malfermos fenestron nur pro plezuro... Kaj viaj amikoj miros vidi, ke vi ridas rigardante la cxielon. Tiam vi diros al ili: "Jes, la steloj cxiam ridigas min! Kaj ili opinios, ke vi frenezas. Kaj vi pensos, ke mi faris por vi suficxe acxan sxercon..."

Kaj li da?re ridis.

-Estos kvaza?, anstata? stelojn, mi donus al vi amason da tintiletoj, kiuj kapablas ridi..."

Kaj li denove ridis. Poste li seriozigxis:

-Pri tiu nokto... sciu... Ne venu!"

-Mi ne forlasos vin!"

-Mi aspektos kvaza? sentanta doloron, kvaza? mortanta. Estas tiel. Ne venu por vidi tion, ne indas..."

-Mi ne forlasos vin!"

Sed tio zorgigis lin:

-Mi diras tion al vi... anka? pro la serpento. Nepre necesas, ke gxi ne mordu vin!... Serpentoj ja estas malicaj... Ili povas mordi pro sia plezuro..."

-Mi ne forlasos vin..."

Tamen io maltrankviligis lin:

-Estas vere, ke ili ne havas plu venenon por mordi duafoje."

Tiunokte mi ne vidis lin ekvojiri. Li forkuris senbrue. Kiam mi sukcesis atingi lin, li estis iranta decideme per rapidaj pasxoj. Li nur diris al mi:

-Ha, vi estas cxi tie..."

Kaj li prenis mian manon. Sed li denove maltrankviligxis:

-Vi ne faras bone. Vi afliktigxos. Mi sxajnos morta kaj tio ne estos vero..."

Mi mem silentis.

-Komprenu... Estas tro malproksime. Mi ne povas forporti tiun cxi korpon. Gxi estas tro peza."

Mi mem silentis.

-Sed gxi estos kiel malnova forlasita sxelo. Malnovaj sxeloj ne estas malgajiga afero..."

Mi mem silentis.

Li iom senkuragxigxis. Sed ankora? strecxis siajn fortojn:

-Nu! Estos cxarme. Anka? mi rigardos la stelojn. Cxiuj steloj estos putoj kun rustika pulioj. Cxiuj steloj versxos al mi por trinki..."

Mi mem silentis.

Estos tiel amuze! Vi havos kvincent milionojn da tintiletoj, mi havos kvincent milionojn da fontoj..."

Kaj li anka? eksilentis, cxar li ploris...

-Cxi tie. Lasu min pasxi sola!"

Kaj li sidigxis, car li timis.

Li diris anka?:

-Vi scias... pri mia floro... mi estas respondeca. Kaj gxi estas tiel malforta! Kaj tiel naiva! Gxi havas nur kvar etajn dornetojn por sin defendi kontra? la mondo..."

Mi mem sidigxis, cxar mi ne plu povis teni min starante. Li diris:

-Do... tio esta cxio..."

Li ankora? iom hezitis, poste levigxis. Li pasxis unu pasxon. Mi ne kapablis movigxi.

Nur io flava fulmis apud lia maleolo. Li restis senmova un momenton. Li ne kriis. Li falis malrapide, kiel forhakita arbo. Tio ecx faris neniun bruon - pro la sablo.