Antoine de Saint-Exupéry

La Eta Princo


    

ĈAPITRO IV

TIEL mi sciigxis pri dua tre grava afero: la planedo, de kie li venis, estas apena? pli granda ol la domo!

Tio ne povis min multe mirigi. Mi ja sciis, ke krom grandaj planedoj kiel Tero, Jupitero, Marso kaj Venuso, kiuj ricevis efektivajn nomojn, kelkaj estas tiel malgrandaj, ke oni tre malfacile povas vidi ilin per lorno. Kiam astronomo altrovas unu el ili, li atribuas al gxi certan numeron kiel nomon. Ekzemple li nomas gxin: "Asteroido 325."

Mi havas seriozajn motivojn por kredi, ke la planedo, de kie la eta princo venis, estas la asteroido B-612.

Tiu asteroido estis vidita per lorno nur unufoje, en 1909, de turka astronomo.

Li tiam faris cxe iu internacia astronomia kongreso grandan demonstracion pri sia eltrovo. Sed pro lia kostumo neniu kredis lin.

Tiaj estas la grandpersonoj.

Felicxe por la reputacio de la asteroido B-612, iu turka diktatoro devigis sian popolon sub mortpuno vesti sin e?ropane. En tre eleganta vesto la astronomo refaris sian demonstracion en 1920. Kaj cxifoje cxiuj samopiniis kun li.

Se mi rakontis al vi tiujn detalojn pri la asteroido B-612 kaj konfidis gxian numeron, estas nur pro la grandpersoj. La grandpersonoj frandas ciferojn. Kiam vi parolas al ili pri nova amiko, ili neniam demandas vin pri cxefaj aferoj. Neniam ili diras al vi: "Kia estas lia vocxo? Kiuj estas liaj sxatataj ludoj? Cxu li kolektas papiliojn?" Anstata?e: "Kiom da fratoj li havas? Kiom li pezas? Kiom lia patro gajnas?" Nur tiam ili kredas, ke ili konas lin. Se vi diras al grandpersonoj: "Mi vidis belan domon el rugxetaj brikoj kun geranioj cxe la fenestroj kaj kolomboj sur la tegmento...", ili ne sukcesas imagi al si tiun domon. Oni devas diri al ili: "Mi vidis domon por cent mil frankoj." Tiam ili ekkrias:

-Kiel beleta gxi estas!"

Nu, se vi diros al ili: "Pruvo ke la eta princo ekzistis, estas, ke li estis rava kaj ridis kaj deziris sxafeton. Se iu deziras sxafeton, tio pruvas, ke iu ekzistas", ili levos moke siajn sxultrojn kaj nomos vin infano! Sed se vi diros al ili: "La plendo, de kie li venis, estas la asteroido B-612", ili tiam estos konvinkitaj, kaj ne plu gxenos vin per siaj demandoj. Tiaj ili estas. Ni ne malpardonu tion al ili. La infanoj devas esti tre indulgemaj al la grandpersonoj.

Sed - kompreneble - ni, kiuj komprenas la vivon, ja fajfas pri numeroj! Mi beda?ras, ke mi ne komencis tiun cxi rakonton kvaza? fabelon. Placxus al mi diri:

-Foje estis eta princo, kiu logxis sur planedo apena? pli granda ol li, kaj tiu pinco bezonis amikon." Por tiuj, kiuj komprenas la vivon, tio cxi sxajnus multe pli vera.

Fakte mi ne sxatas, se oni legas mian libron suprajxe. Dolorigas min rakonti cxi tiujn memorajxojn. Jam anta? ses jaroj mia amiketo foriris kun sia sxafeto. Se nun mi povas priskribi lin, mi faras tion por ne forgesi lin. Estas malgaje forgesi amikon. Ne cxiu homo havas amikon. Kaj mi povus farigxi tia, kiel la grandpersonoj, kiuj ne interesigxas plu pri io krom ciferoj. Do anka? pro tio mi acxetis skatolon da farboj kaj aron da krajonoj. Cxar mi neniam provis desegni ion alian krom fermita kaj malfermita boaoj, kiam mi estis sesjara, estas malfacile - en mia nuna agxo - rekomenci desegni. Mi kompeneble povas fari la portetrojn kiel eble plej fidelaj. Sed mi ne estas tute certa, cxu mi sukcesos. Unu desegno ta?gas, kaj alia ne similas plu. Mi anka? eraras iom pri la staturo. Tie la eta princo estas tro granda. Aliloke li estas tro malgranda. Mi anka? hezitas pri la koloro de lia vesteto. Mi do desegnas kun necerteco, tiel kaj tiel cxi, pli-malpli bone. Eble mi eraros pri iuj pli gravaj detaloj, sed tion vi pardonu al mi. Mia amiketo neniam donis klarigojn. Eble li kredis min sama kiel sin. Sed mi - beda?rinde - ne kapablas vidi sxafojn tra kesto. Eble mi estas iom kiel la grandpersonoj. Versxajne mi maljunigxis.