Antoine de Saint-Exupéry

La Eta Princo


    

ĈAPITRO V

CxIUTAGE mi eksciis ion pri la plenedo, lia foriro kaj lia vojagxo. Tio okazis tute trankvile per hazardaj rimarkoj. Tiel la trian tagon mi ekkonis la dramon de la baobaboj.

Ankora? cxi foje tio okazis dank'al la sxafeto, cxar subite - kvaza? kaptita per grava dubo - la eta princo min demandis:

-Cxu vere sxafoj mangxas arbustojn?"

-Jes. Estas vere."

-Ha! Mi estas kontenta."

Mi ne komprenis, kial tiel multe gravas, ke sxafoj mangxu arbustojn. Sed la eta princo aldonis:

-Sekve, ankora? baobabojn ili mangxas - cxu ne?"

Mi atentigis la etan princon, ke baobaboj ne estas arbustoj, sed arboj grandaj kiel pregxejoj, kaj ecx se li kunportus tutan aron da elefantoj, ili ope ne mangxus unu solan baobabon.

La ideo pri elefantoj ridigis la etan princon:

-Estus necese meti ilin unuj sur la aliajn..."

Sed li sagxe rimarkis: "Anta? ol farigxi grandaj, la baobaboj unue estas malgrandaj..." "Gxuste! Sed kial do viaj sxafoj mangxu la malgrandajn baobabojn?" Li respondis al mi: "Nu! Memkompreneble!", kvaza? temus pri io tute evidenta. Kaj mi devis multe cerbumi por kompreni sola tiun problemon.

Kaj efektive, same kiel sur cxiuj planedoj, bonaj kaj malbonaj herboj kreskis sur la planedo de la eta princo. Do: el bonaj semoj herboj kaj el malbonaj semoj malbonaj herboj. Sed la semoj estas nevideblaj. Ili dormas sekrete en la grundo, gxis unu el ili ekhavas la kapricon vekigxi. Gxi tiam eltirigxas kaj unue timeme direktas al la suno ravan sendangxeran sxoson. Se gxi estas sxoso de rafano a? roz-arbeto, oni povas lasi gxin kreski, kiel gxi volas. Sed se temas pri malbona planto, oni devas gxin elradikigi tuj kiam oni rekonis gxin.

Nu, sur la planedo de la eta princo estis teruraj semoj... baobaboj. La grundo de la planedo estis dangxere plena de ili. Se oni tro malfrue zorgas pri baobaboj, oni neniam plu povas forigi gxin. Gxi invadas la tutan planedon. Gxi traboras gxin per siaj radikoj. Kaj, se la planedo estas tro malgranda kaj la baobaboj tro multaj, ili krevigas gxin...

-Tio estas demando pri disciplino," pli poste diris al mi la eta princo. "Kiam oni finis sian matenan tualetadon, oni devas zorge fari tiun de la planedo. Oni devas devigi sin regule eltiradi la baobabojn, tuj kiam oni distingis ilin de roz-arbetoj, al kiuj ili multe similas, kiam ili estas tre junaj. Tio estas tre teda, tamen tre facila laboro."

Kaj iun tagon li konsilis, ke mi penu fari pri tio belan desegnajxon, por efektive enkapigi tion al la infanoj de mia planedo. "Se ili iam vojagxos," li diris al mi, "tio eble utilos al ili. Iufoje oni povas prokrasti sian laboron kaj ne gravas. Sed, se temas pri baobaboj, cxiam okazos katastrofo. Mi konis planedon, sur kiu logxis mallaboremulo. Li malatentis tri arbustojn..."

La? indikoj de la eta princo mi desegnis tiun planedon. Mi ne multe sxatas paroli kun moralista tono. Sed la dangxero de la baobaboj estas tiom malmulte konata, kaj la riskoj por tiu, kiu vojeraras sur asteroido, tiel multe konsiderindaj, ke cxi-foje mi escepte forlasas mian rezervigxemon. Mi diras:

-Infanoj! Atentu la baobabojn!"

Por averti miajn amikojn pri tiu nekonata dangxero, kiu preska? trafis ilin kaj min mem, mi tiom multe prizorgis tiun desegon. La leciono, kiun mi donis, multe valoris.

Eble vi demandos vin: "Kial en cxi tiu libro ne estas aliaj desegnoj tiel grandiozaj, kiel la desegno de la baobaboj?".

La respondo ja estas simpla: Mi provis, sed mi ne povis sukcesi. Kiam mi desegnis la baobabojn, mi estis pelata de urgxosento.